۹ بیماری دهان و دندان و اهمیت بهداشت دهان

250

علاوه بر اهمیتی که دهان و دندان در لبخند زدن، خندیدن و گفتگو با دیگران دارند، نقش مهم‌تری نیز در بدن دارند. دندان‌ها و بزاق، غذا را خرد می‌کنند و آن را برای هضم توسط معده و جذب در روده آماده می‌کنند. همچنین دندان‌ها ساختار صورت را تشکیل می‌دهند.

دهان و گلو حاوی سلول‌­های ایمنی برای محافظت از بدن در برابر پاتوژن­‌ها هستند. مراقبت خوب از دهان و دندان­‌ها در حفظ سلامتی بسیار موثر است.

 

۹ بیماری دهان و دندان


  •  آبسه دندان

زمانی اتفاق می‌افتد که عفونت به ساقه دندان رسیده و در ریشه و نزدیکی لثه جایگزین شده و یک قسمت متورم و حاوی عفونت ایجاد شود.

علائم آن عبارتند از:

  • تنفس بد بو
  • تب
  • قرمزی لثه
  • درد و تورم

اگر آبسه دندانی درمان نشود، ممکن است منجر به عفونت شدید استخوان فک و یا سایر بافت­‌ها شود. درمان آبسه دندان بستگی به گستردگی عفونت دارد.

بعضی از آبسه‌­ها با تجویز آنتی­­بیوتیک درمان می‌­شوند. در مواقعی که پوسیدگی عمیق دندانی نیز وجود داشته باشد باید عصب کشی انجام شود.


  • پوسیدگی دندان

پوسیدگی دندان در واقع قسمتی از مینای دندان است که توسط اسید تخریب شده است.

پوسیدگی دندان

علت پوسیدگی دندان

باکتری­‌ها همواره در پلاک‌های دندانی حضور دارند و هنگامی که از قند موجود در دهان تغذیه می‌کنند، مواد اسیدی را به عنوان فراورده­‌های جانبی تولید می‌کنند.

این اسید تولید شده مینای دندان را تخریب کرده و موجب ایجاد حفره در دندان و پوسیدگی می‌شود.

چگونه از پوسیدگی دندان جلوگیری و آن را درمان کنیم؟

بهداشت دهان خوب شامل مسواک زدن و نخ دندان می‌تواند در جلوگیری از پوسیدگی موثر باشد.

درمان پوسیدگی بستگی به وسعت آن دارد.

پوسیدگی­‌های کوچک و سطحی را می‌­توان با پر کردن درمان کرد.

در مورد پوسیدگی‌های وسیع باید تمام قسمت پوسیده شده را خارج کرد و روی قسمت باقیمانده دندان روکش قرارداد. پوسیدگی‌های که به پالپ دندان رسیده باشند نیاز به عصب کشی دارند.

بهداشت دهان


  • بیماری لثه

بیماری لثه به التهاب لثه گفته می‌شود. این التهاب توسط پلاک­‌های باکتریایی ایجاد می‌­شود. علائم بیماری لثه

  • تنفس بد بو
  •  پس­‌روی لثه
  •  لثه دردناک قرمز و متورم و خونریزی دهنده

به التهاب لثه شدید که به استخوان‌ها و لیگامنت­‌های نگهدارنده دندان گسترش پیدا می‌کند، پریودنتیت گفته می‌شود و ممکن است منجر به از دست دادن دندان شود. عدم رعایت بهداشت دهان ریسک ابتلا به بیماری لثه را افزایش می­‌دهد. سیگار، دیابت، حاملگی، عوامل ارثی و برخی داروها نیز این احتمال را افزایش می­‌دهند.

درمان

اگر بیماری­‌های لثه در مرحله­‌ی اولیه درمان شوند، لثه‌­ها به حالت اول بر می­‌گردند. مسواک و نخ دندان مرتب و روش‌­های پاکسازی و درمانی خاص، می‌توانند به پیشگیری و درمان کمک کنند.


  • خشکی دهان

بزاق دهان، دندان‌­ها و سایر بافت‌­های دهان را نرم و روان و از آنها در مقابل عفونت‌ها محافظت می‌­کند. کمبود بزاق موجب خشکی دهان می‌شود.

 عوامل خشکی دهان

خشکی دهان حاصل برخی بیماری‌ها و یا مصرف برخی داروها­ست.

دیابت، سندروم شوگرن و ایدز از جمله بیماری‌هایی هستند که موجب خشکی دهان می‌شوند. خشکی دهان حرف زدن و بلع را مشکل می‌کند. حتی ممکن است موجب گرفتگی صدا و سوزش گلو شود و مهم­‌تر اینکه موجب پوسیدگی دندان می‌­شود.

درمان خشکی دهان

آدامس بدون شکر می­‌تواند کمک کننده باشد. حتی پزشک ممکن است برای کمک به شما بزاق مصنوعی تجویز کند.


  • تنفس بد بو

تنفس بدبو می‌تواند خیلی آزاردهنده باشد و دلایل مختلفی دارد.

 دلایل تنفس بد بو

یکی از علل آن رژیم غذایی است. سیر و پیاز ممکن است موجب تنفس بدبو شوند. پایین بودن بهداشت دهان و دندان موجب افزایش تکثیر باکتری­‌های دهانی و بیماری‌های لثه شده و موجب بوی بد دهان می‌­شوند.

گاهی بوی بد دهان حاصل مشکل و بیماری­‌های دیگر مانند: خشکی دهان، دیابت، عفونت ریه و سایر بیماری­‌ها می‌­باشد.

درمان بوی بد دهان

بهداشت مناسب دهان شامل مسواک زدن، نخ کشیدن و جرم‌گیری دوره‌ای دندان‌ها موجب جلوگیری از بیماری لثه و در نتیجه موجب جلوگیری از بوی بد دهان خواهد شد. به علاوه استفاده از مسواک زبان نیز بسیار کارآمد است. بیماری‌های زمینه‌ای مانند خشکی دهان و دیابت نیز باید درمان شود.


حساسیت دندان

  • حساسیت دندان

حساسیت دندان زمانی اتفاق می‌افتد که مواد غذایی داغ، سرد، شیرین و یا اسیدی اعصاب دندان را تحریک کنند.

 چه عواملی باعث حساسیت دندانی می‌­شود؟

دندان‌­ها با ماده محافظ به نام مینا پوشیده شده‌اند.

 

این ماده محافظ در زیر خط لثه سمنتوم نامیده می‌شود. قسمتی از دندان که زیر مینا و سمنتوم قرار دارد، عاج نامیده می‌شود. عاج دندان از مغز دندان و ریشه که در مرکز آن قرار دارند، محافظت می­‌کند.

مجموعه‌ای از مجراها سمنتوم ریز در عاج قرار دارند. تخریب و تحلیل مینا و سمنتوم موجب می‌شود که مواد غذایی در تماس با این مجراها قرار گرفته و موجب تحریک عصب و ایجاد درد شوند. پوسیدگی دندان، بیماری لثه، ترک‌های دندانی و تخریب مینا همگی موجب حساسیت دندانی می‌شوند.

چگونه حساسیت دندانی را کاهش دهیم؟

درمان حساسیت دندانی با استفاده از خمیردندان‌­ها و ژل‌­های فلورایدی است که درد  را مسدود می‌کنند. پزشک نیز ممکن است روکشی بر روی قسمت حساس دندان قرار دهد و یا قسمت‌­های عقب رفته لثه را بپوشاند و حساسیت را در این قسمت از بین ببرد.


  • دندان عقل

دندان­‌های عقل آخرین دندان‌­هایی هستند که در دهان رشد می‌کنند.

به این دندان‌ها دندان‌­های آسیاب سوم هم گفته می‌شود.

اگر این دندان‌ها مشکلی برای فرد ایجاد نکنند، می‌توان آنها را نگه داشت. ولی اغلب این دندان‌ها جای دندان‌های دیگر را تنگ می‌­کنند و موجب درد و پوسیدگی یا حتی بیماری لثه می‌­شوند در این شرایط دندان عقل باید کشیده شود.

درد دندان عقل

درد بعد از کشیدن دندان عقل طبیعی است. راه‌کارهای زیر می‌­توانند موجب کاهش درد شوند:

  •  قبل از، از بین رفتن بی حسی موضعی مصرف داروهای مسکن تجویز شده را شروع کنید.
  • برای درد متوسط داروهای مسکن بدون نسخه مانند: ایبوپروفن را هر ۴ ساعت یک بار مصرف کنید.
  • برای جلوگیری از خونریزی یک کیسه چای را بین دندان­‌های تان قرار دهید.

  • سرطان دهان

سرطان دهان در داخل دهان، اطراف دهان، روی‌زبان، روی لب­‌ها، داخل گونه­‌ها، کف دهان، سینوس­ها و گلو دیده می‌شود.

سرطان دهان

علائم سرطان دهان

سرطان دهان به صورت توده یا زخمی دیده می‌شود که بهبود نمی‌یابد.

تکه‌­های سفید یا قرمز روی بافت نرم دهان نیز می­‌تواند نشانه‌­ی سرطان باشد.

این نوع سرطان در دهه­‌های ۵۰ و ۶۰ زندگی بیش‌تر دیده می‌­شود و عوامل خطر آن عبارتند از: مصرف الکل، تنباکو، ویروس پاپیلوم انسانی و مذکر بودن. قرار گرفتن طولانی مدت در مقابل نور آفتاب نیز خطر سرطان لب را افزایش می­‌دهد.

مصرف زیاد میوه‌­های رنگی و سبزیجات خطر ابتلا به آن را کاهش می‌­دهد.

درمان سرطان دهان

روش­‌های متنوعی برای درمان این نوع سرطان وجود دارد، مانند: جراحی، رادیوتراپی، شیمی درمانی و… .


  • ساییدگی دندان

ساییدگی دندان به علت آسیبی است که به پوشش سخت دندان به نام مینا وارد می‌شود.

دلایل ساییدگی دندان

اسید موجود در برخی غذاها و نوشیدنی‌ها به مینای دندان آسیب می‌­زند و منبع اصلی این اسید، میوه‌­ها و آبمیوه­‌ها و نوشیدنی­‌های بدون الکل هستند.

جلوگیری از ساییدگی دندان

برای جلوگیری از این اتفاق بهتر است شنیدنی‌‌­های شیرین نخورید. میوه‌ها و مقادیر مناسبی از  آبمیوه‌های طبیعی بخشی از یک رژیم غذایی سالم هستند البته به شرطی که مرتب از مسواک و نخ دندان استفاده شود و مقدار کافی بزاق داشته باشید تا اسید میوه‌­ها را خنثی کند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.